Protokół odbioru instalacji elektrycznej - na co zwrócić uwagę?

Proces budowy domu wiąże się z koniecznością dopełnienia różnych formalności. Część z nich to dokumentacja, niezbędna do rozpoczęcia budowy. Należy jednak pamiętać także o formalnościach związanych z odbiorem budynku. Na tym etapie bardzo ważnym zaświadczeniem, bez którego dom nie zostanie oddany do użytku, jest protokół odbioru instalacji elektrycznej. Posiadanie sprawnej instalacji elektrycznej to jedna z najważniejszych kwestii, która decyduje o bezpieczeństwie mieszkańców. Sprawdźmy, co należy wiedzieć o protokole odbioru instalacji elektrycznej w domu.

Protokół odbioru instalacji elektrycznej budynku to dokument, który określa, czy instalacja została wykonana prawidłowo i zgodnie z projektem. Jest bardzo ważnym zaświadczeniem,  bez którego nowo wybudowany budynek nie może zostać oddany do użytkowania. Zawiera informacje na temat stanu instalacji elektrycznej i kwalifikuje budynek do bezpiecznej eksploatacji. Odbiór instalacji elektrycznej w domu może przeprowadzić osoba, posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane elektryczne.

W nowo wybudowanych budynkach, które podlegają odbiorowi przez Inspektora Nadzoru Budowlanego, wymagane jest przeprowadzenie pomiarów instalacji elektrycznych przez osobę, posiadającą odpowiednie uprawnienia, która po tym, jak zostanie zakończony montaż instalacji elektrycznej, sporządza protokół pomiarów elektrycznych. Na podstawie tego dokumentu może zostać następnie dokonany odbiór instalacji elektrycznej.

W art. 57.1. pkt. 4 Prawa budowlanego znajduje się odpowiedni zapis o tym, że do zgłoszenia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie Inwestor musi dołączyć także:

"protokoły badań i sprawdzeń:
a) przyłączy i instalacji, zapewniających użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, sporządzone przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności lub osoby, o których mowa w art. 62 kontrole obiektów budowlanych w czasie ich użytkowania ust. 6"

Po zakończonej weryfikacji instalacji elektrycznej firma wykonująca daną usługę powinna przekazać Inwestorowi komplet dokumentacji, protokoły badań oraz wszelkie informacje na temat jakości materiałów i urządzeń użytych do wykonania instalacji. Protokół odbioru instalacji elektrycznej następnie jest składany wraz z innymi wymaganymi dokumentami do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w celu uzyskania odbioru budynku.

Protokół jest wymagany w następujących sytuacjach:
    • przy oddaniu nowego budynku do użytkowania,
    • po modernizacji lub przebudowie instalacji elektrycznej,
    • przy zgłoszeniu zakończenia budowy,
    • na potrzeby ubezpieczenia nieruchomości,
    • podczas kontroli nadzoru budowlanego.

Protokół może wystawić wyłącznie osoba, która:
    • posiada aktualne uprawnienia SEP w zakresie eksploatacji i dozoru,
    • ma prawo do wykonywania pomiarów ochronnych instalacji elektrycznych,
    • bierze odpowiedzialność zawodową za wyniki pomiarów.

Zlecając firmie wykonanie odbioru instalacji elektrycznej budynku, warto poszukać doświadczonych specjalistów, by mieć pewność, że ich praca zostanie wykonana z najwyższą starannością. Osoba, przeprowadzająca odbiór instalacji elektrycznej, powinna dokładnie sprawdzić instalację elektryczną, wszystkie pomiary i wyniki, a w przypadku wykrycia nieprawidłowości zlecić wykonanie pomiarów dodatkowych oraz ewentualnych prac naprawczych.

W myśl najwyższego bezpieczeństwa przyszłych użytkowników domu, odbioru instalacji elektrycznych mogą dokonywać wyłącznie specjaliści, posiadający odpowiednie uprawnienia.

Przeprowadzenie wszystkich pomiarów i sporządzenie protokołu odbioru instalacji elektrycznej powinno być zawsze wykonane z dużą starannością. Dokumenty muszą być kompletne i zawierać wszystkie informacje wymagane przepisami Prawa budowlanego. Dokument protokołu instalacji elektrycznej powinien zawierać oświadczenie o prawidłowości wykonania wewnętrznej instalacji elektrycznej.

Do odbioru instalacji elektrycznej należy wykonać m.in. pomiary rezystancji izolacji przewodów, pomiar ciągłości połączeń przewodów ochronnych i wyrównawczych, pomiary uziemienia, badanie wyłącznika różnicowoprądowego, a także sprawdzić poprawność rozmieszczenia instalacji w pomieszczeniach. Protokół powinien potwierdzać zgodność lokalizacji punktów elektrycznych z układem punktów elektrycznych oraz łączników, które uwzględnia projekt instalacji elektrycznej.

Prawidłowy protokół zawiera:
    • dane firmy i osoby wypełniającej protokół instalacji elektrycznej (przeprowadzającej odbiór instalacji elektrycznej),
    • dane nieruchomości, w której instalacja elektryczna została wykonana,
    • miejsce i data sporządzenia dokumentu,
    • dane z liczników energii elektrycznej,
    • wynik kontroli instalacji z podaniem terminu usunięcia ewentualnych usterek,
    • ilość punktów elektrycznych zamontowanych w budynku,
    • zgodność lokalizacji punktów z projektem instalacji elektrycznej,
    • moc zainstalowanych odbiorników, 
    • wysokość oraz liniowość usytuowania punktów elektrycznych,
    • rodzaj, materiał i przekrój przyłącza energetycznego,
    • rodzaj zastosowanych zabezpieczeń instalacji,
    • podpisy odbiorców i dostawców zleconej usługi odbioru.

Podczas odbioru instalacji wykonuje się m.in.:
    • pomiar rezystancji izolacji przewodów,
    • pomiar ciągłości przewodów ochronnych,
    • pomiar impedancji pętli zwarcia,
    • sprawdzenie skuteczności ochrony przeciwporażeniowej,
    • testy wyłączników różnicowoprądowych (RCD).

    1. Zakończenie prac instalacyjnych.
    2. Zgłoszenie gotowości do odbioru.
    3. Wykonanie pomiarów przez osobę z uprawnieniami.
    4. Analiza wyników i sprawdzenie zgodności z normami.
    5. Sporządzenie i podpisanie protokołu.
    6. Przekazanie dokumentu inwestorowi.

Jakie koszty wiążą się z wykonaniem odbioru instalacji elektrycznej? Wydatki, jakie należy ponieść, obejmują nie tylko sam protokół, ale również pomiary. Końcowa kwota w dużym stopniu zależy od ilości punktów pomiarowych, wielkości i przeznaczenia budynku, a także od lokalizacji inwestycji. Zatem cenę odbioru instalacji elektrycznej zazwyczaj ustala się indywidualnie.

Podsumowując, koszt wykonania protokołu zależy od:
    • wielkości budynku,
    • liczby obwodów elektrycznych,
    • lokalizacji nieruchomości.
Orientacyjne ceny:
    • dom jednorodzinny: 500–2500 zł. 
Cena jest uzależniona od metrażu i ilości punktów, złożoności instalacji, zakresu pomiarów oraz lokalizacji (ceny mogą różnic się w zależności od regionu Polski). 

Brak protokołu może spowodować:
    • brak możliwości odbioru budynku,
    • problemy z ubezpieczeniem nieruchomości,
    • odpowiedzialność inwestora w przypadku awarii lub porażenia prądem,
    • konieczność wykonania ponownych pomiarów.

Przedstawiamy poniżej przykładowy wzór protokołu odbioru instalacji elektrycznej.