Wpis do księgi wieczystej - krok po kroku

Osoby, które planują inwestycje i chcą ulokować swoje środki w nieruchomości, chcą kupić dom czy lokal oraz wszystkie osoby, które z różnych przyczyn potrzebują znaleźć informacje na temat konkretnej działki, mieszkania, domu czy lokalu, powinny udać się do sądu rejonowego, który zajmuje się prowadzeniem ksiąg wieczystych lub zweryfikować je w rejestrze ksiąg wieczystych w internecie.

Co to jest księga wieczysta? Jak wypełnić wniosek o wpis do księgi wieczystej? Ile trwa założenie księgi wieczystej? To pytania, na które odpowiedzi szuka wielu Inwestorów. Poniższy artykuł zawiera najistotniejsze informacje dotyczące KW, które warto znać, myśląc o inwestycji, ale i nie tylko.

Wpis do księgi wieczystej – najważniejsze informacje w skrócie:

• Wpis do księgi wieczystej to formalne ujawnienie praw do nieruchomości i zmian jej stanu prawnego.
• Jest wymagany m.in. przy zakupie nieruchomości, darowiźnie, nabyciu spadku oraz ustanowieniu hipoteki.
• Wniosek o wpis składa się na urzędowym formularzu KW-WPIS wraz z wymaganymi dokumentami.
• Opłata sądowa za wpis do księgi wieczystej zależy od rodzaju dokonywanego wpisu.
• Czas oczekiwania na wpis może wynosić od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od sądu.

Księga wieczysta to jawny i ogólnodostępny dokument, który pozwala na sprawdzenie stanu prawnego danej nieruchomości. Każda księga wieczysta posiada swój niepowtarzalny numer. Stan prawny konkretnej nieruchomości oznacza wszelkie informacje, które są bardzo ważne i warto je sprawdzić w treści księgi wieczystej w momencie podejmowania decyzji o zakupie wybranej nieruchomości lub podejmowania decyzji o przyjęciu spadku nieruchomości.

Księgi wieczyste zawierają praktyczne i konkretne informacje, takie jak:

• dane dotyczące właściciela danej nieruchomości,
• adres nieruchomości i jej położenie, w tym także numer działki,
• metraż nieruchomości i liczba pomieszczeń,
• przeznaczenie nieruchomości,
• ewentualne obciążenia nałożone na nieruchomość i ich wysokość, wynikające na przykład z tytułu hipoteki czy służebności drogi wytyczonej przez daną działkę.

Weryfikacja wpisów do księgi wieczystej gwarantuje bezpieczeństwo planowanej transakcji, dlatego warto je sprawdzić przed planowanym zakupem i podpisaniem umowy nie tylko w momencie orientowania się w możliwościach, ale dodatkowo także tuż przed samą transakcją, weryfikując czy w międzyczasie stan prawny danej nieruchomości się nie zmienił. 

Każda KW ma prowadzone swoje akta, do których składane są wszystkie dokumenty oraz pisma dotyczące nieruchomości. Prowadzeniem rejestru ksiąg wieczystych zajmują się wydziały wieczystoksięgowe poszczególnych sądów rejonowych.

Księgi wieczyste to jawny rejestr nieruchomości, w którym znajdują się ważne informacje na temat każdej z nich. Wpis do księgi wieczystej powinien być złożony za każdym razem, gdy zmienia się stan prawny nieruchomości.

Przed wpisem do księgi wieczystej niezbędne jest złożenie przez osobę uprawnioną wniosku. Jak wypełnić wniosek o wpis w księdze wieczystej? Kto może złożyć wniosek i ile on kosztuje?

Do złożenia wniosku, który ma skutkować wpisem do księgi wieczystej, zobowiązany jest:

• notariusz, który uczestniczy w procesie nabywania nieruchomości zarówno z tytułu zakupu, jak i spadku, sporządzający akt notarialny, ustanawiający prawo własności. W tym wypadku obowiązek zadbania o wpis do księgi wieczystej przechodzi z właściciela na tego notariusza,
• właściciel nieruchomości, jeśli zmianie uległy dane dotyczące tej nieruchomości,

Dokonanie wpisu do księgi wieczystej jest obligatoryjne. W przypadku niedopełniania obowiązku brak informacji o wpisie w księdze wieczystej może skutkować poniesieniem konsekwencji przez osobę zobowiązaną do dokonania wpisu w postaci wypłaty odszkodowania na rzecz pokrzywdzonego, zainteresowanego na przykład zakupem danej nieruchomości z powodu braku informacji o nieruchomości.

Złożenie wniosku o wpis do księgi wieczystej powinno być realizowane za każdym razem, gdy zachodzą zmiany dotyczące statusu prawnego danej nieruchomości. Najczęściej wpisów do ksiąg wieczystych dokonuje się na wniosek właściciela nieruchomości bądź użytkownika wieczystego w chwili:

• zmiany właściciela nieruchomości,
• przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności,
• podziału nieruchomości,
• ustanowienia służebności,
• nabycia spadku,
• konieczności sprostowań w księdze,
• zakończenia budowy domu,
• zamknięcia księgi,
• ustanowienia hipoteki; wpis do księgi wieczystej dotyczący hipoteki jest prawnym zabezpieczeniem dla banku, w którym inwestor zaciągnął kredyt hipoteczny.
  
  Wpis do hipoteki wieczystej nieruchomości jest warunkiem uruchomienia kredytu hipotecznego. W sytuacji zaległości czy niespłacania przez inwestora rat, do których się zobligował, bank może dochodzić swojej należności z nieruchomości, która stanowi zabezpieczenie danego kredytu. Po spłaceniu kredytu hipotecznego przez inwestora należy zadbać o złożenie wniosku o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.

Każda zmiana zapisu w księgach wieczystych wymaga uiszczenia stosownej opłaty. 

Podane kwoty dotyczą standardowych opłat sądowych za wpis do księgi wieczystej obowiązujących w chwili publikacji artykułu. Wysokość opłat może się różnić w zależności od rodzaju wpisu, a koszty notarialne lub dodatkowe opłaty sądowe nie zostały uwzględnione.

Etapy procedury wpisu do księgi wieczystej:

1. ​Przygotowanie wymaganych dokumentów stanowiących podstawę wpisu.
2. Wypełnienie urzędowego formularza wniosku KW-WPIS.
3. Uiszczenie opłaty sądowej za wpis do księgi wieczystej.
4. Złożenie wniosku w wydziale ksiąg wieczystych sądu rejonowego (osobiście lub pocztą) albo za pośrednictwem notariusza.
5. Weryfikacja wniosku i dokumentów przez sąd oraz dokonanie wpisu w księdze wieczystej.
6. Otrzymanie informacji o dokonanym wpisie (np. przez ePUAP lub pocztą).

Aby rozpocząć procedurę wpisu do księgi wieczystej należy złożyć w sądzie wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o dokonanie wpisu w księdze wieczystej. Taki wniosek to formularz KW – WPIS i można go pobrać bezpośrednio w siedzibie sądu, ale także z oficjalnych stron rządowych w internecie. Wniosek powinien być dwustronnie wydrukowany w formacie A4. Do składanego wniosku należy dołączyć wymagane oryginalne bądź notarialnie poświadczone dokumenty, które będą stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej (chyba że przepisy umożliwiają inną formę dokumentu).

Do najczęściej wymaganych dokumentów urzędowych, stanowiących podstawę do wpisu do księgi wieczystej, należą:

• akty notarialne,
• decyzje administracyjne,
• orzeczenia sądowe.
  
  Do dokumentów należy także dołączyć potwierdzenie zapłaty za wpis do księgi wieczystej uiszczony bezpośrednio w kasie sądu lub przelewem.

Wypełnienie wniosku o wpis do księgi wieczystej jest stosunkowo proste. Wzór wypełnienia wniosku można znaleźć w internecie na oficjalnym stronach rządowych i posiłkować się nim uzupełniając swój dokument. Formularz, który należy wypełnić, zawiera podstawowe dane wnioskodawcy, możliwe do przepisania z dowodu osobistego oraz dane dotyczące nieruchomości, której wpis ma dotyczyć – numer księgi wieczystej czy adres nieruchomości.

Procedura wpisu do księgi wieczystej obejmuje:

• przygotowanie wymaganych dokumentów,
• wypełnienie formularza KW-WPIS,
• złożenie wniosku w sądzie lub za pośrednictwem notariusza,
• oczekiwanie na rozpatrzenie wniosku i dokonanie wpisu.

To, w jaki sposób wniosek zostanie dostarczony do sądu, zależy od sytuacji oraz samej osoby zainteresowanej. Wniosek można zanieść osobiście i złożyć go w wydziale ksiąg wieczystych sądu lub wysłać pocztą. W określonych sytuacjach obowiązek złożenia takiego wniosku ciąży również na notariuszu. O wpis do księgi wieczystej może także wnioskować bank, jeżeli dana nieruchomość obciążona jest hipoteką.

Księgi wieczyste to dokumenty prowadzone w celu weryfikacji stanu prawnego nieruchomości, co ma zagwarantować bezpieczeństwo transakcji oraz stanowić zabezpieczenie w przypadku kredytu hipotecznego.

Przed złożeniem wniosku o wpis do księgi wieczystej wiele osób szuka odpowiedzi na pytania dotyczące przebiegu procedury. Poniżej zebrano odpowiedzi na najczęściej zadawane z nich.

Czas, jaki upłynie od momentu złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej, do momentu jego uzyskania jest zależny od pracy i obciążenia danego Sądu Rejonowego. W zależności od miasta analiza złożonych dokumentów może trwać od kilku do kilkunastu miesięcy. Czas ten może się różnić w zależności od rodzaju sprawy oraz obciążenia danego wydziału ksiąg wieczystych.

W uzasadnionych przypadkach przyspieszenie wniosku o wpis do KW jest możliwe. W tym celu należy wypełnić i złożyć do odpowiedniego Wydziału Ksiąg Wieczystych kolejny wniosek, w którym osoba zainteresowana uargumentuje powód, dla którego chce przyspieszyć procedurę. Może to być na przykład ponoszenie dodatkowych kosztów w czasie oczekiwania na wpis, wynikających z umowy z bankiem i zaciągniętym w nim kredycie hipotecznym.

Elektroniczny wpis do księgi wieczystej mogą złożyć jedynie przedstawiciele organów państwowych, czyli notariusz, komornik lub naczelnik urzędu skarbowego. Jeśli powyższe osoby uprawione posiadają niezbędne do dołączenia do wniosku dokumenty w formie elektronicznej, mogą załączyć je w takiej samej formie. Jeśli nie istnieją dokumenty w wersji elektronicznej, wówczas notariusz, komornik czy naczelnik urzędu skarbowego muszą dostarczyć te dokumenty do sądu w terminie 3 dni od dnia złożenia wniosku drogą elektroniczną.

Treść księgi wieczystej można w prosty i szybki sposób sprawdzić w internecie na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości. Po wpisaniu numeru księgi wieczystej i adresu nieruchomości pokaże się treść księgi wieczystej. Osoba zainteresowana może także dostać informację o dokonanym wpisie poprzez swój profil zaufany ePUAP lub standardowo drogą pocztową.